MRP Nedir? Modern Fabrikalar İçin Malzeme İhtiyaç Planlaması

Malzeme ihtiyaç planlaması, üretim yazılımının en eski fikri ve hâlâ en yanlış anlaşılanıdır. Özünde neredeyse mekanik bir iş yapar: üretmeyi taahhüt ettiklerinizi alır, ürün ağacı üzerinden patlatır, elinizdeki stoğu ve sipariş edilmiş olanı düşer; geriye kalan, satın almanız ya da üretmeniz gerekendir. MRP’deki diğer her şey bu hesaplamanın üzerine binen detaydır.

Girdiler üç tanedir ve her birinin kalitesi çıktının faydalı mı yoksa aktif olarak zararlı mı olacağını belirler. Ana üretim çizelgesi hangi mamulün ne zaman gerektiğini söyler. Ürün ağacı her mamulün seviye seviye nelerden oluştuğunu söyler. Stok kaydı fiziksel olarak elde ne olduğunu ve yolda ne olduğunu söyler. Üçünden biri yanlışsa MRP, büyük ölçekte kendinden emin biçimde yanlış bir yanıt üretir — ürün ağacı disiplini zayıf fabrikaların çoğu zaman “MRP çalışmıyor” sonucuna varmasının nedeni de budur; oysa çalışmayan şey verileridir.

Termin süresi, hesaplamanın basit aritmetikten çıkıp zaman fazlı hale geldiği yerdir. Bir bileşenden 400 adet gerektiğini bilmek aksiyona dönüşmez; bunlara 12. haftada ihtiyacınız olduğunu ve tedarikçinin beş hafta sürdüğünü bilmek, 7. haftada sipariş vermeniz gerektiğini söyler. MRP, ürün ağacının her seviyesinde geriye doğru yürüyerek her kalemin termin süresini uygular ve bir alışveriş listesi değil, satınalma ve üretim emirlerinden oluşan bir çizelge üretir. Excel’in en kötü taklit ettiği kısım budur; çünkü seviyeleri farklı termin sürelerine sahip çok seviyeli bir ürün ağacı, kimsenin elle yapması gereken bir hesap değildir.

Klasik hata sonsuz kapasite varsayımıdır. Standart MRP neye ne zaman ihtiyacınız olduğunu söyler, ancak fabrikanızın bunu o zaman aralığında gerçekten üretip üretemeyeceğini sormaz. Aynı hafta içinde üç siparişi tek makineye seve seve çizelgeler ve hiçbir sorun bildirmez; çünkü kapasite hiçbir zaman modelinin parçası olmamıştır. Bu bir kusurdan çok bir kapsam sınırıdır — ve ileri planlama ve çizelgelemenin devraldığı sınır tam olarak burasıdır.

MRP mi, APS mi, SCP mi

Bu ayrımı net yapmakta fayda var; çünkü üç kısaltma tedarikçi dokümanlarında birbirinin yerine kullanılıyor ve aynı şey değiller. MRP malzeme ihtiyacını belirler — ne ve ne zaman. APS uygulanabilir çizelgeyi belirler — hangi makine, hangi sıra; sonlu kapasiteyi, tip değişimlerini ve kısıtları hesaba katarak. SCP ise planı tedarikçiler, satınalma ve dağıtım boyunca dışarı doğru genişletir. Bir fabrika tek başına MRP çalıştırabilir. Tek başına MRP çalıştıran bir fabrika ise kapasite sorunlarını genellikle planda değil üretim sahasında keşfeder.

MRP hassasiyetine ne neden olur

Yeni kullanıcıları şaşırtan pratik sorun ise sistemin aşırı hassaslığıdır. MRP tüm bağımlı talep zincirini yeniden hesapladığı için üst seviyede yapılan küçük bir değişiklik — bir müşterinin siparişini üç gün öne çekmesi — birkaç seviye aşağıda onlarca değişmiş satınalma önerisine dönüşebilir. Planlama zaman çitleri, sabitlenmiş planlı emirler ve makul parti büyüklükleri gibi sönümleme mekanizmaları olmadan sistem, satınalma ekibinin sindirebileceğinden fazla dalgalanma üretir ve ekip sonunda öneriyi dikkate almaz. Dikkate alınmayan MRP çıktısı, hiç MRP olmamasından kötüdür; çünkü kontrol yanılsaması yaratır.

Parti büyüklüğü politikası seçmek

Parti büyüklüğü politikası, pratik muhakemenin devreye girdiği yerdir. Her dönem tam olarak gerekeni sipariş etmek stoğu en aza indirir, işlem maliyetini ve tedarikçinin sabrını zorlar. Büyük ekonomik partilerle sipariş etmek ise tam tersini yapar. Gerçek konfigürasyonlar karma kullanır — pahalı, düşük hacimli, uzun terminli kalemler için parti bazlı; kimsenin haftalık sipariş etmek istemediği ucuz bağlantı elemanları için sabit ya da ekonomik sipariş miktarları. Evrensel doğru bir ayar yoktur; bu yüzden burası varsayılan değil, bir konfigürasyon kararıdır.

Modern MRP, 1970’lerdeki orijinalinden esas olarak neye bağlı olduğu bakımından ayrılır. Stok rakamı periyodik sayımdan değil, lokasyonları uygulayan bir WMS’ten geldiğinde başlangıç verisi güvenilirdir. Gerçek tüketim ve fire, MES’ten canlı olarak geri döndüğünde plan, olması gerekeni değil olanı yansıtır. Tedarikçi teyitleri bir SCP katmanından aktığında gelen malzeme resmi gerçektir. Hesaplama değişmedi; girdilerinin güvenilirliği değişti ve MRP’yi teorik bir egzersizden operasyonel bir araca dönüştüren de budur.

Malzemelerini hâlâ Excel’de planlayan bir fabrika için dürüst başlangıç noktası yazılım seçimi değildir. Ürün ağacı doğruluğu ve stok doğruluğudur; çünkü MRP, halihazırda sahip olduğunuz disiplini büyütür. Önce bu ikisini düzelten fabrikalar genellikle ilk planlama döngüsünde değer görür. Bunları atlayan fabrikalar ise genellikle bir yılı sistemi suçlayarak geçirir.